Cử chỉ cũng là một cách giao tiếp

Nhận ra cử chỉ trong hoàn cảnh của con

Trong tài liệu mốc giao tiếp 13-18 tháng, ASHA nêu các ví dụ như chỉ tay để yêu cầu hoặc chia sẻ, gật đầu và lắc đầu. Thông tin này được trình bày theo nhóm tuổi, không phải kết luận đánh giá riêng cho con. Hiệp hội Ngôn ngữ – Lời nói – Thính học Hoa Kỳ (ASHA): Mốc giao tiếp từ 13 đến 18 tháng¹.

Mô tả trước, diễn giải sau

Cùng một cử chỉ có thể mang ý nghĩa khác nhau. Hãy ghi điều nhìn thấy, điều xảy ra trước đó và phản hồi của người lớn. Khi chưa rõ ý của con, dùng cách diễn đạt “tôi đang nghĩ…” hoặc “chưa rõ”, thay vì khẳng định động cơ.

Đáp lại một cách tự nhiên

• Khi đoán được điều con muốn, bạn có thể nói ngắn gọn điều đang hiểu và đáp lại phù hợp.
• Nếu chưa rõ ý con, bạn có thể đưa ra các lựa chọn có sẵn trong tình huống rồi quan sát phản ứng của con.
• Không yêu cầu con phải nói hoặc nhìn vào mắt bạn rồi mới đáp ứng nhu cầu của con.
• Tôn trọng tín hiệu con muốn dừng, chuyển hoạt động hoặc cần giúp.

Một mẫu ghi chép ngắn

• Hoàn cảnh: con đang ở đâu, cùng ai, làm gì?
• Tín hiệu: cử chỉ cụ thể và âm thanh/lời nói đi kèm, nếu có.
• Phản hồi: người lớn đã làm gì và chuyện gì xảy ra tiếp theo?
• Điều muốn hỏi: phần nào trong tình huống gia đình chưa hiểu?

Các gợi ý đáp lại, ví dụ minh họa và mẫu ghi do Ban biên tập biên soạn, không phải bản dịch tài liệu của ASHA. Bạn có thể dùng các phiếu quan sát trong Thư viện để ghi lại tình huống và chuẩn bị câu hỏi cho người có chuyên môn khi cần.